>> [MUSIC PLAYING]
>> DOUG LLOYD: OK.
Bel蓹 ki, nec蓹 haqq谋nda dan谋艧maq ed蓹k Linux command line istifad蓹.
陌ndi CS50 IDE, v蓹 ya H蓹tta bir CS50 cihaz,
siz ki, il蓹 tan谋艧 de臒ilseniz v蓹 ya Siz CS50 eski bir versiyas谋n谋 q蓹bul edirik
bir bulud-based ma艧谋n Ubuntu 莽al谋艧谋r,
bir 莽ox tatlar biridir Linux 蓹m蓹liyyat sisteminin.
Linux 蓹m蓹liyyat sistemi proqram莽谋lar t蓹r蓹find蓹n b蓹x艧,
Bu h眉ququ, yaln谋z soyuq, 莽眉nki?
>> Bir 莽ox m眉asir Linux , qrafik istifad蓹莽i interfeys var
biz d蓹 GUIs, G-U-I, z蓹ng asan si莽an-based naviqasiya imkan verir
siz il蓹 y蓹qin ki, tan谋艧 oldu臒unuz, Windows v蓹 ya Mac istifad蓹莽i de臒ilseniz,
Si莽an 蓹traf谋nda h蓹r蓹k蓹t, bel蓹 ni艧anlar c眉t t谋klayarak v蓹.
H蓹l蓹 d蓹, bir proqram莽谋 kimi, v蓹 baxmayaraq ki, IDE
imkan谋 var b蓹zi qrafik istifad蓹莽i yoxdur
stuff, t谋klayarak, v蓹 s眉r眉kleyerek, v蓹 b眉t眉n ki,
Siz h蓹l蓹 istifad蓹 laz谋md谋r olduqca tez-tez terminal p蓹nc蓹r蓹.
V蓹 bir 莽ox ed蓹 bil蓹rsiniz ki, siz eyni v蓹zif蓹l蓹ri
klaviatura 蓹mrl蓹ri il蓹 bir si莽an il蓹.
V蓹 biz bir az dan谋艧maq olacaq bu 蓹mrl蓹ri n蓹 b蓹zi
indi.
>> 陌ndi, bu 蓹mrl蓹ri istifad蓹 edil蓹 bil蓹r H蓹r hans谋 bir Unix-based 蓹m蓹liyyat on
Linux daxildir sistemi, h蓹m d蓹 Mac OS daxildir.
Siz Mac Terminal a莽maq varsa, bu d蓹qiq 蓹mrl蓹ri istifad蓹 ed蓹 bil蓹rsiniz.
Windows d蓹 bilir Prompt, lakin 蓹mrl蓹ri b蓹zi
bel蓹 ki, bir az f蓹rqli bu, h蓹qiq蓹t蓹n i艧 deyil,
Windows deyil, 莽眉nki bir Unix-based sistemi.
>> Bel蓹 ki, b蓹zi n蓹z蓹r salaq Bu Linux 蓹mrl蓹ri.
ilk biri olacaq y蓹qin ki, bir 莽ox ls istifad蓹.
Ki, bir izl蓹di ki莽ik l var siyah谋s谋 眉莽眉n q谋sa ki莽ik s.
V蓹 n蓹 siyah谋s谋 command yoxdur bunu var b眉t眉n fayllar谋 bir oxumaya verir
v蓹 cari kataloq qovluq.
Siz h蓹r 艧ey ed蓹 bil蓹rsiniz, bel蓹 ki, siz Hal-haz谋rda harada almaq.
>> M蓹n burada CS50 IDE a莽d谋 etdik.
M蓹n zoom-in bir gedir蓹m siz yax谋ndan n蓹z蓹r verm蓹k ikinci,
lakin burada geni艧 艧蓹kil IDE kimi g枚r眉n眉r n蓹.
Sol, biz var ed蓹 bil蓹rsiniz Siz y蓹qin ki, etdiyiniz bir fayl a臒ac,
il蓹 tan谋艧, c眉t t谋klayarak v蓹 fayllar谋 v蓹 qovluqlar谋, v蓹 b眉t眉n stuff.
Bel蓹 ki, h蓹l蓹 d蓹 var CS50 cihaz.
Siz oldu臒unuz 眉st m蓹rk蓹zind蓹 deyil bir d蓹f蓹 sizin kodu yaz谋l谋 olacaq
bir fayl bas谋n.
V蓹 alt, biz bir terminal p蓹nc蓹r蓹,
biz icra ed蓹 bil蓹rsiniz olan Bu terminal 蓹mrl蓹ri.
>> M蓹n zoom-in gedir蓹m v蓹 yaln谋z burada ba艧
g枚st蓹rm蓹k 眉莽眉n 蓹slind蓹, m蓹n ki, Bu fayllar谋 v蓹 qovluqlar谋 bas谋n.
Hal-haz谋rda am Bel蓹 ki, a莽谋q-ayd谋n, m蓹n pset0 v蓹 pset1 adl谋 iki qovluq,
眉莽 fayllar谋, bir adl谋 salam, bir hello.c 莽a臒谋r谋b
v蓹 bir hello.txt 莽a臒谋r谋b.
>> Bel蓹 ki, terminal a艧a臒谋 h蓹r蓹k蓹t ed蓹k p蓹nc蓹r蓹 v蓹 yax谋ndan n蓹z蓹r almaq.
Bel蓹 ki, biz yaln谋z, yen蓹 dan谋艧d谋 眉莽 fayllar谋 v蓹 iki var ki
cari kataloq qovluq.
M蓹n ls yenid蓹n yaz谋n 蓹g蓹r siyah谋s谋 蓹mr edir
cari m蓹zmunu kataloq v蓹 sonra m蓹n Enter
M蓹n salam, hello.c g枚rm蓹k n蓹 baxmaq hello.txt, pset0 v蓹 pset1.
>> pset0 v蓹 pset1 var mavi r蓹ngli, g枚st蓹rir
Siz蓹 h蓹min rehberler var ki, biz daxil gedin bil蓹r.
V蓹 biz bir az 枚yr蓹nm蓹k laz谋md谋r getm蓹k 眉莽眉n nec蓹 haqq谋nda bit
bir d蓹qiq蓹 rehberler daxil.
V蓹 h蓹r bir dig蓹r 艧ey, qara r蓹ngli bir m蓹tn fayl谋 v蓹 ya bir m蓹nb蓹 kodu, 蓹g蓹r
蓹g蓹r fayl v蓹 ya艧谋l bir y眉r眉t眉lebilir fayl var.
Bel蓹 ayd谋n ki, o dem蓹kdir ki, m蓹n salam adl谋 proqram run bil蓹r.
Ki, orada ya艧谋l n蓹 dem蓹kdir var.
Amma 蓹sas蓹n, yazaraq ls 蓹mri verdi
M蓹n蓹 m枚vcud h蓹r 艧eyi baxmaq M蓹nim cari directory hans谋
biz burada g枚rm蓹k n蓹 oyunlar谋 eyni qrafik ekran.
n枚vb蓹ti komanda laz谋md谋r y蓹qin ki, bir q蓹d蓹r istifad蓹
cd, ki莽ik c, ki莽ik d edir olan d蓹yi艧iklik kataloq 眉莽眉n q谋sa.
Bu idi n蓹 imkan verir 蓹vv蓹l ikinci b蓹hs ed蓹n
aras谋nda gezinmek 眉莽眉n 蓹mri rehberler
x蓹tti, f蓹rqli olaraq qovluq c眉t t谋klayarak.
Bel蓹 ki, biz sonra cd v蓹 yaz谋n 蓹g蓹r bir kataloq ad谋
ki, kataloq daxil ed蓹 bil蓹rsiniz.
>> Bir k蓹nara kimi, ad谋 bilirik ki, cari kataloq h蓹mi艧蓹 edir
dot v蓹 xidm蓹t ad谋 biz indi harada yuxar谋da s蓹viyy蓹si,
ki, qovluq ad谋 Bizim qovluq olan dot, dot--
yaxud bizim qovluq da, n枚qt蓹, n枚qt蓹 var.
V蓹 haqq谋nda he莽 maraql谋 oldu臒unuz halda Sizin kataloq ad谋
siz dayan谋r, PWD yaz谋n Haz谋rda i艧 kataloq 眉莽眉n.
Biz b眉t眉n bunlar n蓹z蓹r laz谋md谋r indi geri CS50 IDE 眉莽眉n mal.
M蓹n indi m蓹nim i艧 edir蓹m.
M蓹n zoom-in laz谋md谋r yenid蓹n terminal, bel蓹 ki, biz bir n蓹z蓹r ed蓹 bil蓹rsiniz
IDE 蓹rzind蓹 蓹traf谋nda h蓹r蓹k蓹t.
Bel蓹likl蓹, m蓹n siyah谋s谋 gedir蓹m M蓹nim kataloq m蓹zmunu
daha, yaln谋z reground 眉莽眉n Biz harada biz蓹.
M蓹n ls yaz谋n 蓹g蓹r, olan bel蓹 yen蓹 siyah谋s谋 眉莽眉n
M蓹n pset0 v蓹 pset1 蓹ld蓹 ed蓹 bil蓹rsiniz ki, g枚r蓹c蓹ksiniz.
H蓹min rehberler var M蓹n buradan 蓹ld蓹 ed蓹 bil蓹rsiniz.
IDE verir, 莽眉nki m蓹n bilir蓹m ki, M蓹n蓹 onlara mavi boyay谋c谋 bir ipucu.
>> M蓹n ist蓹yir蓹m ki, deyirl蓹r M蓹nim pset1 kataloq almaq,
M蓹n problem 莽al谋艧谋ram, 莽眉nki 1 se莽in.
M蓹n q谋sa, daha cd-- yaz谋n , pset1 qovlu臒u daxil yer d蓹yi艧ir.
M蓹n Enter 蓹g蓹r, n蓹 g枚r眉rs眉n眉z.
Bir 莽ox ba艧 verib kimi baxmaq deyil.
Amma tez baxsaq, indi I ~ / 陌艧 / pset1 edir蓹m ki, m蓹n蓹 deyir.
M蓹n pset1 daxil s眉r眉lm蓹k etdik qovluq m蓹nim i艧 蓹rzind蓹 idi.
>> M蓹n ls yaz谋n 蓹g蓹r, b蓹zi g枚rm蓹k burada m眉xt蓹lif stuff, sa臒?
Bu eyni deyil M蓹n 蓹vv蓹l g枚rd眉m siyah谋s谋.
M蓹n pset1 daxil s眉r眉lm蓹k etdik.
M蓹n ls yaz谋n zaman, bel蓹 ki, indi, m蓹n M蓹n n蓹 kontekstind蓹 bil蓹r almaq
pset1 qovluq 蓹rzind蓹 oldu.
>> 陌ndi n蓹zar蓹t yaz谋n gedir蓹m yaln谋z ekran temizler l.
M蓹n siyah谋s谋 gedir蓹m kataloq m蓹zmunu
yenid蓹n, yaln谋z bel蓹 siz g枚r蓹 bil蓹rsiniz.
M蓹n yaln谋z bunu ist蓹di m蓹hsullar谋n谋n b蓹zi sil
Siz a艧a臒谋 g枚rd眉m ki, v蓹 bu qar艧谋s谋n谋 almaq 眉莽眉n
莽ox a艧a臒谋 s谋ra ged蓹n.
>> 陌ndi m蓹n ist蓹yirsinizs蓹, 蓹vv蓹ll蓹r bildirib ki, cari kataloq getm蓹k 眉莽眉n,
M蓹n cd kosmik dot ed蓹bil蓹rsiniz.
Enter d眉ym蓹sini bas谋n.
Bu do臒ru, bir 艧ey deyil?
M蓹n rehberler d蓹yi艧蓹n al谋ram cari kataloq.
Siz h蓹mi艧蓹 fikrind蓹 deyilik bir n枚qt蓹 眉莽眉n ehtiyac tapmaq,
ancaq b蓹z蓹n olacaq.
>> M蓹n ist蓹yir蓹m ki, deyirl蓹r bir s蓹viyy蓹d蓹 h蓹r蓹k蓹t etm蓹k.
M蓹n geri almaq ist蓹yir蓹m M蓹nim i艧 directory.
M蓹n cd i艧 yaz谋n bilm蓹z bel蓹 fayl v蓹 ya qovluq var.
V蓹 that-- s蓹b蓹bi M蓹n ls bir daha s媒rada yaz谋n 蓹g蓹r
adl谋 kataloq var ki M蓹nim pset1 kataloq daxilind蓹 i艧.
M蓹n t蓹mizl蓹m蓹k 眉莽眉n gedir蓹m m蓹nim n蓹zar蓹t l yenid蓹n ekran.
Dedim n蓹 saxla daha 蓹vv蓹l, baxmayaraq ki, biz
dot il蓹 geri bil蓹rsiniz, n枚qt蓹.
Ki, valideyn kataloq ad谋 var.
Bel蓹likl蓹, m蓹n cd, kosmik, n枚qt蓹 yaz谋n 蓹g蓹r, dot, sonra Enter
陌ndi n蓹 oldu.
M蓹nim skript istemi M蓹n ki, m蓹n蓹 deyir geri ~ / i艧 kataloq.
M蓹n bir s蓹viyy蓹d蓹 s谋raya thanks, dot dot.
>> 陌ndi m蓹n bir istifad蓹 edir蓹m ki, bildirin Linux-based 蓹m蓹liyyat sistemi,
lakin m眉tl蓹q deyil M蓹n harada m蓹n蓹.
Bu ki, biz蓹 olur M蓹n indi ~ / i艧 Ben
sa臒 s蓹tirin蓹.
Amma tamamil蓹 ola bil蓹r qovluq bir mess itirdi
v蓹 m蓹n he莽 bir fikrim yoxdur v蓹 M蓹n geri almaq ist蓹y蓹n he莽 bir fikir.
M蓹n n蓹 ed蓹 bil蓹r iki 艧ey var.
>> 陌lk n枚vb蓹d蓹, m蓹n anlamaq bil蓹r M蓹n PWD yazaraq, am harada.
Bu m蓹nim indiki i艧 directory var.
M蓹n bunu Enter 蓹g蓹r M蓹n d蓹qiq m蓹n蓹 deyir.
陌ndi / home / Ubuntu deyil dey蓹r蓹k, tilde uzun yol,
olan ev kataloq edir.
Amma m蓹n deyil蓹m ki, m蓹n蓹 deyir home / ubuntu / i艧, v蓹 ya ~ / i艧.
>> M蓹n getm蓹k 眉莽眉n gedir蓹m M蓹nim pset1 directory yenid蓹n,
M蓹n m蓹zmunu siyah谋s谋 gedir蓹m.
M蓹n bir var ki, g枚r蓹c蓹ksiniz directory orada 茝lav蓹l蓹r 莽a臒谋r谋b.
Bel蓹likl蓹, m蓹n 茝lav蓹l蓹r daxil cd gedir, v蓹 al谋ram sonra m蓹nim ekran sil gedir蓹m.
>> Bel蓹 ki, indi m蓹n sa臒, olduqca uzaq oldum?
M蓹n geri ist蓹yirsinizs蓹 d蓹rhal i艧 眉莽眉n?
M蓹n bil蓹r bir ne莽蓹 艧ey var.
M蓹n cd, n枚qt蓹, n枚qt蓹, 莽izgi, dot yaz谋n bil蓹r dot, sonra bir s蓹viyy蓹d蓹 h蓹r蓹k蓹t etm蓹k 眉莽眉n
ba艧qa s蓹viyy蓹si.
Amma bu c眉r annoying var.
>> M蓹n he莽 geri almaq ist蓹yirsinizs蓹 Bel蓹 ki, yaln谋z m蓹nim ana qovlu臒u, tilde,
M蓹n bundan sonra he莽 bir 艧ey il蓹 CD ed蓹bil蓹rsiniz.
Cd daxil edin.
V蓹 indi m蓹n tilde edir蓹m.
M蓹n i艧 almaq ist蓹yirsinizs蓹, M蓹n yaln谋z cd i艧 ed蓹bil蓹rsiniz.
V蓹 i艧 nec蓹 d蓹yi艧蓹n rehberler
CS50 IDE v蓹 ya h蓹r hans谋 Linux 蓹rzind蓹 command line 蓹m蓹liyyat sistemi.
Oldu.
N枚vb蓹ti bir g眉c , mkdir edir laz谋ml谋
olan kataloq etm蓹k 眉莽眉n q谋sa, M蓹n yeni bir qovluq yaratmaq laz谋md谋r.
Siz il蓹 tan谋艧 edirsinizs蓹 GUI 蓹m蓹liyyat sistemi,
Siz sa臒 bas谋n bil蓹r.
V蓹 sonra, zaman kontekstind蓹 menyu pops, Yeni Qovluq se莽in.
Y蓹qin ki, nec蓹 Siz 蓹vv蓹l etdik.
Amma biz d蓹 yarada command line rehberler.
Bel蓹 ki, biz geri IDE ist蓹yirik.
M蓹n zoom-in laz谋md谋r terminal谋nda v蓹 M蓹nim kataloq m蓹zmunu siyah谋s谋
yen蓹 yaln谋z biz蓹 verm蓹k yaln谋z bir 莽蓹r莽iv蓹.
陌ndi m蓹n var, deyirl蓹r problemi 眉z蓹rind蓹 i艧 ba艧a set 0
v蓹 problem 1 se莽in.
Bel蓹 ki, yeni bir qovluq yaratmaq ist蓹yirik problem 眉z蓹rind蓹 i艧l蓹m蓹k 眉莽眉n 2 se莽in.
Hesab edir蓹m ki, nec蓹 ed蓹 bil蓹r蓹m?
>> B蓹li, yen蓹, m蓹n sa臒 bas谋n bil蓹r orada yan sol v蓹 Yeni Qovluq se莽in
v蓹 pset2 kataloq yaratmaq.
Bu 莽ox i艧 olard谋.
Lakin sonra m蓹n d蓹 bunu olduqca tez command line,
mkdir yazaraq, bo艧luq I n, ancaq kosmik pset2 莽ap.
M蓹n sonra Enter d眉ym蓹sini bas谋n v蓹, m蓹n siyah谋s谋 daha kataloq m蓹zmunu,
陌ndi, bax ki, g枚r蓹c蓹ksiniz M蓹n pset2 qovluq var.
M蓹n daxil bil蓹rsiniz ki, CD istifad蓹 v蓹 n蓹
b眉t眉n i艧 I pset2 眉莽眉n n蓹 etm蓹k laz谋md谋r.
Yeri g蓹lmi艧k蓹n, m蓹n yaln谋z pop laz谋md谋r Burada h蓹qiq蓹t蓹n tez fayl a臒ac.
V蓹 siz, h蓹m莽inin, g枚r蓹 bil蓹rsiniz qrafik File Explorer,
Biz g枚r眉r眉k ki, pset2 directory orada da yarad谋lm谋艧d谋r.
V蓹 m蓹n getm蓹k bil蓹r, el蓹c蓹 d蓹 GUI istifad蓹 ed蓹r蓹k.
N枚vb蓹ti d蓹f蓹 v蓹 var y蓹qin ki, yararl谋 gedir
sur蓹ti 眉莽眉n q谋sa cp edir.
B眉t眉n dig蓹r f蓹rqli olaraq, sur蓹ti biz 蓹vv蓹l g枚rd眉m 蓹mrl蓹ri,
iki d蓹lill蓹ri, bir m蓹nb蓹, edir k枚莽眉rm蓹k ist蓹diyiniz fayl ad谋,
v蓹 bir hedef, harada fayl sur蓹ti ist蓹yir蓹m.
Bu sur蓹ti olduqca asand谋r bir fayl, bel蓹 ki, n蓹 ed蓹k.
>> Bel蓹 ki, biz geri IDE ist蓹yirik.
M蓹n m蓹zmunu siyah谋s谋 gedir蓹m ls il蓹 cari kataloq.
陌ndi, m蓹n ist蓹yir蓹m ki, dey蓹k hello.txt sur蓹tini etm蓹k.
Yen蓹 fayl a臒ac谋 sol, qrafik interfeys,
M蓹n hello.txt sa臒 bas谋n bil蓹r, sur蓹ti etm蓹k, sur蓹ti yap谋艧d谋r谋b.
Amma olduqca tez bunu ed蓹 bil蓹rsiniz command line 莽ox.
>> M蓹n sur蓹ti ist蓹yir蓹m deyirl蓹r hello.txt hi.txt 眉莽眉n.
M蓹n hello.txt yer cp bil蓹r.
Bu m蓹nim m蓹nb蓹 fayl var, bel蓹 ki, n蓹 var M蓹n ilk bir se莽m蓹k 眉莽眉n gedir蓹m.
V蓹 sonra m蓹n ad laz谋md谋r t蓹yinat fayl谋 hi.txt.
M蓹n Enter d眉ym蓹sini bas谋n.
M蓹n m蓹zmunu siyah谋s谋 蓹g蓹r m蓹nim directory yen蓹 orada hi.txt oldu.
M蓹n bir kopyas谋n谋 etdi.
V蓹 蓹slind蓹, m蓹n getdi hi.txt daxil, m蓹n bil蓹r
Bu d蓹qiq olard谋 ki, g枚r蓹c蓹ksiniz h蓹r 艧ey dublikat ki
M蓹nim hello.txt fayl m枚vcud olmu艧dur.
>> Bir fayl sur蓹ti nec蓹 ki, var.
Amma n蓹 ist蓹yirsinizs蓹 bir b眉t眉n kataloqu sur蓹ti?
Ikinci Bel蓹 ki, bir n蓹z蓹r salaq m蓹nim pset0 kataloq budur.
M蓹n cd pset0 varsa, m蓹zmunu siyah谋s谋 M蓹n n眉mun蓹 adl谋 kataloq var,
v蓹 bir dan谋艧谋q fayl scratch.sb2.
Bel蓹 ki, bilm蓹k yax艧谋.
Bel蓹 ki, ekran sil qoy, v蓹 m蓹n geri gedir蓹m
ikinci 眉莽眉n i艧 qovlu臒una.
>> Indi, M蓹n ist蓹yir蓹m ki, deyirl蓹r M蓹nim pset0 kataloq sur蓹ti etm蓹k.
M蓹n yaln谋z cp pset0 dey蓹 bilm蓹r蓹m pset3, m蓹s蓹l蓹n.
Bu q蓹rib蓹 mesaj谋 almaq, directory pset0 omitting.
Niy蓹 bu mesaj谋 almaq olar?
B蓹li, bu, zaman 莽谋x谋r ki, Siz bir kataloq var ki,
, onun daxilind蓹 dig蓹r m蓹hsullar谋 var cp komanda h蓹qiq蓹t蓹n deyil
m眉tl蓹q onunla n蓹 bilirik.
>> Biz ayd谋n laz谋md谋r Linux, terminal dem蓹k,
M蓹n sur蓹ti ist蓹yir蓹m pset0 kataloq v蓹 sur蓹ti
daxili m枚vcud h蓹r qovluq Bu v蓹 h蓹r bir fayl ki,
daxilind蓹 m枚vcuddur.
Ba艧qa s枚zl蓹, m蓹n siz蓹 laz谋md谋r recursively pset0 daxil a艧a臒谋 dal谋艧
v蓹 orada h蓹r 艧ey sur蓹ti etm蓹k.
>> M蓹n bunu ist蓹yir蓹m, m蓹n n蓹 ed蓹 bil蓹r recursive, pset0 pset3 眉莽眉n cp-r edir.
Enter d眉ym蓹sini bas谋n.
陌ndi siyah谋s谋 蓹g蓹r M蓹nim kataloq m蓹zmunu,
M蓹n pset3 var bax M蓹n il蓹 i艧l蓹y蓹 bil蓹r directory.
茝g蓹r indi pset3 daxil I cd v蓹 sonra baxmaq, m蓹zmunu siyah谋s谋
n眉mun蓹 v蓹 scratch.sb2 yenid蓹n var.
Bel蓹 ki, olduqca s蓹rin var.
Bel蓹 ki, siz b眉t眉n kopyalayabilirsiniz nec蓹 directory, v蓹 yaln谋z bir fayl.
Bir sur蓹ti ist蓹yir蓹m 蓹g蓹r directory, yaln谋z xat谋rlay谋ram
Siz oldu臒unuzda r bayra臒谋 istifad蓹 cp 蓹mri il蓹 i艧.
Oldu.
M蓹n bir fayl sitemizi, lakin sonra M蓹n s蓹hv etdik.
V蓹 indi m蓹n onu qurtarmaq ist蓹yir蓹m.
Hesab edir蓹m ki, nec蓹 ed蓹 bil蓹r蓹m?
Yen蓹 d蓹, tan谋艧 de臒ilseniz bir GUI interfeysi il蓹,
Siz sa臒 bas谋n v蓹 yaln谋z silin se莽in.
V蓹 onu g枚nd蓹rm蓹k laz谋md谋r zibil v蓹 ya Recycle Bin.
Amma command line, biz yaln谋z aradan qald谋r谋lmas谋 眉莽眉n, RM yaz谋n,
v蓹 sonra ad谋 Biz xilas olmaq ist蓹y蓹n fayl.
>> 陌ndi rm 莽ox ehtiyatl谋 edir.
Bu c眉t yoxlan谋lmas谋 bir 莽ox edir 蓹min h蓹qiq蓹t蓹n ki, etm蓹k
fayl谋 silm蓹k ist蓹yir蓹m.
H蓹r hans谋 bir s蓹hv etm蓹k ist蓹mir, burada he莽 bir Recycle Bin var, 莽眉nki.
Biz bir fayl谋 silm蓹k sonra, getdi.
V蓹 onu b蓹rpa 眉莽眉n he莽 bir yol h蓹qiq蓹t蓹n var.
Bel蓹likl蓹, biz olduqca olmaq laz谋md谋r Ehtiyatl谋 v蓹 bel蓹 rm
bizim 眉莽眉n h蓹qiq蓹t蓹n diqq蓹tli olacaq.
>> Bel蓹 ki, IDE qay谋daq ki, hi.txt fayl xilas
M蓹n sur蓹ti il蓹 bir d蓹qiq蓹 bundan 蓹vv蓹l yarad谋lm谋艧d谋r.
Bel蓹likl蓹, biz IDE ist蓹yirik.
M蓹n kataloq m蓹zmunu siyah谋s谋 yen蓹 yaln谋z biz蓹 b蓹zi kontekstind蓹 verm蓹k.
M蓹n dem蓹k, siz hi.txt var ki, g枚r蓹 bil蓹rsiniz M蓹n bir az 蓹vv蓹l yaratm谋艧d谋r.
陌ndi onu qurtarmaq ist蓹yir蓹m.
Nec蓹 ki, etm蓹liy蓹m?
>> Yen蓹 yaln谋z Rm.
Bel蓹likl蓹, m蓹n rm hi.txt yaz谋n v蓹 Enter d眉ym蓹sini bas谋n bil蓹rsiniz.
V蓹 rm varl谋q var bizim 眉莽眉n h蓹qiq蓹t蓹n ehtiyatl谋
v蓹 蓹min biz, h蓹qiq蓹t蓹n edilm蓹si Bu fayl谋 silm蓹k ist蓹yir蓹m.
Siz, h蓹qiq蓹t蓹n, aradan qald谋r谋lmas谋 ist蓹yirsiniz m眉nt蓹z蓹m bo艧 fayl hi.txt?
Bu yaln谋z bir 蓹m蓹liyyat kimi sistemi, Windows v蓹 ya Mac kimi,
Siz ola bil蓹r ki, up yaratma il蓹 tan谋艧
ki qutusu h蓹qiq蓹t蓹n deyir Siz bunu ist蓹yirik.
>> M蓹n bu ist蓹yir蓹m olduqca 蓹min蓹m m蓹n yes--, yaz谋n gedir蓹m
v蓹 ya m蓹n d蓹 ola bil蓹r yaln谋z y-- yaz谋n v蓹 Enter d眉ym蓹sini bas谋n.
M蓹n m蓹zmunu siyah谋s谋 蓹g蓹r m蓹nim directory yen蓹 hi.txt getdi.
Pis deyil, sa臒?
G蓹lin m蓹tbuat Control L, yaln谋z B眉t眉n bu m蓹hsullar谋 qurtarmaq 眉莽眉n
v蓹 geri biz蓹 almaq ekran谋n 眉st.
>> 陌ndi bir yol var q谋sa qapanma rm, bel蓹 ki,
Bu biz蓹 sual deyil.
Biz, h蓹qiq蓹t蓹n, biz ist蓹yirik fayl qurtarmaq 眉莽眉n,
v蓹 biz h蓹tta ist蓹mirik sual olunacaq.
Biz bunu nec蓹 ed蓹 bil蓹r蓹m?
B蓹li, biz bir belirtebilirsiniz 蓹lav蓹 bayraq, yaln谋z biz kimi
burada CP il蓹 etdi, biz -r bayraq 蓹lav蓹 ed蓹,
recursively bir dizine sur蓹ti.
Ba艧qa bayraq var f edir RM 眉莽眉n,
olan m蓹hz bunu RM m蓹cbur edir biz n蓹 眉莽眉n izah edirik.
>> Bel蓹 ki, indi, m蓹n ist蓹yir蓹m ki, dey蓹k M蓹nim hello.txt fayl qurtarmaq 眉莽眉n.
M蓹n ya ki, bir ist蓹mir蓹m.
M蓹n n蓹 ed蓹 bil蓹r蓹m?
B蓹li, m蓹n f hello.txt RM bil蓹r.
Siz n蓹 d眉艧眉n眉rs眉n眉z burada ba艧 ver蓹c蓹k?
O getdi.
H蓹tta m蓹n蓹 sual verm蓹di.
V蓹 蓹slind蓹, m蓹n m蓹zmunu siyah谋s谋 蓹g蓹r M蓹nim kataloq yen蓹 getdi.
Burada he莽 bir geri var.
hello.txt getdi v蓹 m蓹n deyil M蓹n onu silm蓹k ist蓹yirdi, h蓹tta ist蓹di.
M蓹n xilas etm蓹k ist蓹yirsinizs蓹, n蓹 b眉t眉n kataloq?
Bunu yoldur sur蓹ti 莽ox ox艧ar.
Bir silm蓹k ist蓹yirsinizs蓹 directory, yaln谋z deyil
ist蓹diyiniz qovlu臒u silm蓹k ist蓹yir蓹m Bunun i莽蓹risind蓹 h蓹r 艧eyi silm蓹k 眉莽眉n.
V蓹 bel蓹 ki, 眉莽眉n, -r istifad蓹 recursively bir kataloq silin.
>> Bel蓹 ki, r pset2 RM bildirin.
M蓹n, h蓹qiq蓹t蓹n, pset2 haqq谋nda i艧 deyil蓹m m蓹n ki, kataloq xilas ed蓹 bil蓹rsiniz.
M蓹n Enter d眉ym蓹sini bas谋n.
M蓹n aradan qald谋r谋lmas谋 ist蓹yirsiniz directory, pset2?
B蓹li.
M蓹n m蓹zmunu siyah谋s谋 蓹g蓹r M蓹nim directory yen蓹 getdi.
Oldu?
>> Bu m枚vzuda daha bir varyasyonu.
Bel蓹likl蓹, m蓹n ekran sil laz谋md谋r, 眉st h蓹r 艧ey qoymaq 眉莽眉n.
Ls bas谋n.
陌ndi xilas ist蓹yir蓹m M蓹nim pset3 kataloq,
v蓹 m蓹n, h蓹qiq蓹t蓹n, M蓹n ist蓹yir蓹m bilirik M蓹nim pset3 kataloq qurtarmaq.
M蓹n recursively v蓹 zorla bil蓹rsiniz M蓹nim pset3 kataloq 莽谋xar谋n.
>> 陌ndi, h蓹qiq蓹t蓹n olacaq Siz rm -rf istifad蓹 etdiyiniz zaman ehtiyatl谋.
Daha 莽ox proqram kimi, olacaq Yaln谋z h蓹qiq蓹t蓹n tez bir 艧ey.
V蓹 蓹slind蓹, m蓹n h蓹r zaman bunu.
Lakin b蓹zi g蓹tirib 莽谋xara bil蓹r f蓹lak蓹tli n蓹tic蓹l蓹ri,
蓹g蓹r t蓹sad眉f蓹n yanl谋艧 艧ey silin.
M蓹n siz蓹 ki, x蓹b蓹rdar olmaq ist蓹yir蓹m Bu, sizin 眉莽眉n bir se莽im m枚vcuddur
lakin sparingly istifad蓹 v蓹 ehtiyatla istifad蓹 edin.
>> M蓹n i艧 deyil蓹m bir fakt bilir蓹m M蓹nim problemi 眉zr蓹 art谋q 3 qurmaq, m蓹n deyil蓹m
o fayllar谋 b眉t眉n qurtarmaq 眉莽眉n gedir.
M蓹n xahi艧 etm蓹k ist蓹mir蓹m M蓹n silm蓹k ist蓹yirsinizs蓹 h蓹r bir zaman
bir fayl, m蓹n -rf pset3 RM gedir蓹m.
H蓹tta m蓹n蓹 sual verm蓹di I Onu qurtarmaq ist蓹di.
M蓹n ls edib.
pset3 getdi.
Bel蓹 ki, b眉t眉n varyasyonlar谋 var ki, RM fayllar谋 qurtarmaq 眉莽眉n istifad蓹 ed蓹 bil蓹rsiniz.
>> var son command line command 眉莽眉n olduqca faydal谋 olacaq
h蓹r蓹k蓹t 眉莽眉n q谋sa olan mv edir.
Move 蓹sas蓹n ad谋n谋 d蓹yi艧m蓹k 眉莽眉n b蓹rab蓹rdir.
Bu bir yerd蓹n bir fayl h蓹r蓹k蓹t ba艧qa, t蓹yinat m蓹nb蓹yidir.
Bir h蓹r蓹k蓹t ed蓹 bil蓹r istifad蓹 ed蓹r蓹k Baxaq terminal p蓹nc蓹r蓹 laz谋ml谋 ola bil蓹r.
>> M蓹n pset1 Ben directory, m蓹n fark etdik
bir 艧ey bir az yanl谋艧 ke莽mi艧dir.
M蓹n g枚rm蓹mi艧 problem 眉z蓹rind蓹 i艧l蓹yir amma t蓹sad眉f蓹n bu GReddy ad谋na.
Bel蓹likl蓹, m蓹n c蓹hd v蓹 ax谋r zaman check50, h蓹qiq蓹t蓹n i艧l蓹mir.
M蓹n variantlar谋 bir ne莽蓹 var.
Biz 蓹vv蓹l etdiyiniz n蓹 ed蓹 bil蓹r, olan fayl sur蓹ti etm蓹kdir.
M蓹n greddy.c sur蓹ti bil蓹r sa臒, greedy.c 眉莽眉n nec蓹?
Enter d眉ym蓹sini bas谋n.
M蓹n h蓹m d蓹 fayllar谋 var ki, g枚r蓹c蓹ksiniz.
V蓹 sonra m蓹n, RM bil蓹r , greddy.c aradan qald谋r谋lmas谋 眉莽眉n.
Ki, xilas olur.
Bel蓹 ki, m蓹n t蓹sdiq sonra, i艧l蓹m蓹k olard谋 M蓹n onu qurtarmaq ist蓹yir蓹m ki.
M蓹n s蓹m蓹r蓹li var ad谋n谋 greddy.c greedy.c 眉莽眉n.
M蓹n bunu sitemizi v蓹 sonra orijinal qald谋r谋ld谋.
>> Amma bir 莽ox add谋m prosesi var.
V蓹 蓹lb蓹tt蓹 ki, daha yax艧谋 bir yol var.
茝slind蓹, var.
Bel蓹 ki, Control L hit imkan, yaln谋z bu geri yeti艧dirm蓹k 眉莽眉n
v蓹 m蓹zmunu siyah谋s谋 M蓹nim kataloq yenid蓹n.
>> Bel蓹 ki, oh, m蓹n bir s蓹hv蓹 yol, dey蓹k.
M蓹n, h蓹qiq蓹t蓹n, h蓹qiq蓹t蓹n, ist蓹diyiniz etdi ki, fayl greddy.c z蓹ng etm蓹k 眉莽眉n.
Swoop d眉艧眉b, m蓹n yaz谋n greddy.c 眉莽眉n greedy.c h蓹r蓹k蓹t.
Enter d眉ym蓹sini bas谋n.
V蓹 indi m蓹n yox idi sur蓹ti v蓹 aradan qald谋r谋lmas谋 眉莽眉n,
M蓹n yaln谋z ad谋n谋 d蓹yi艧m蓹k bacard谋.
Bir-stop shopping.
>> 陌ndi, dig蓹r bir 莽ox var 茝sas command line kommunal
Siz istifad蓹 ed蓹 bil蓹rsiniz ki, Linux command line.
V蓹 biz bir 莽ox m眉zakir蓹 olacaq Onlar谋n CS50 g蓹l蓹c蓹kd蓹.
Amma indi 眉莽眉n, yaln谋z ayaq 蓹ld蓹 Bu terminal il蓹 i艧 ya艧
蓹traf m眉hit, bu be艧 蓹mrl蓹ri olduqca uzaq siz almaq laz谋md谋r
蓹traf谋nda naviqasiya v蓹 Sizin IDE fayllar谋 il蓹 i艧
v蓹 ya h蓹r hans谋 Linux-based istifad蓹 etdiyiniz 蓹m蓹liyyat sistemi.
>> Siz maraql谋 oldu臒unuzu v蓹 siz ist蓹yirsinizs蓹 b蓹zi qabaqda bir az baxmaq
command line 蓹mrl蓹ri biz g蓹l蓹c蓹kd蓹 istifad蓹 ed蓹c蓹yik
Burada bir ne莽蓹 siyah谋s谋 daha 眉mumi olanlar谋.
M蓹n Doug Lloyd edir蓹m.
Bu CS50 edir.